Zakupy w Turcji – słowniczek parentingowy :)

Drodzy Rodzice, Dziadkowie, Ciotki, Wujkowie i Starsze Rodzeństwo 🙂 Wszyscy, którzy wybierają się z małym dzieckiem na wakacje do Turcji.

Ostatnio mieliście okazję zapoznać się z dość długim (ale potrzebnym) artykułem na temat dziecięcych zakupów w tureckich sklepach. Jak sami zauważyliście, w niektórych kwestiach czekałyby nas niespodzianki – tak samo, jak czekały mnie, kiedy pierwszy raz przyleciałam do Stambułu z niemowlęciem 🙂 Inną niespodzianką jest to (ale to już nie tylko domena Turcji), że nawet w takim kosmopolitycznym Stambule sporo osób nie mówi po angielsku. Dlatego postanowiłam przedstawić Wam stricte parentingowy słowniczek, żebyście nie musieli tracić czasu na szukanie ich w rozmówkach 😉

Po co to robię? Skoro poznałam już trochę języka, to dlaczego by się nie podzielić? 😉

Zacznijmy od tego, jak czytać te tureckie literki 😉

Uprzedzając pytania, które dostaję od niektórych osób do dnia dzisiejszego: Nie, moi Drodzy, Turcy ani nie mówią po arabsku, ani nie piszą „robaczkami”. Język turecki pisany jest zwyczajną łacinką, ale są pewne literki narodowe, które czyta się w określony sposób 🙂 Zapiszę je pogrubioną czcionką, a kursywą zaznaczę, jak je czytamy. Oto one:

Cc  – coś pomiędzy a dź 😉
Ççcz
!!!Ğğ!!!tzw. „yumuşak g” (miękkie „g”). Nazywam też je „głuchym g”, ponieważ ta tajemnicza litera jest prawie niezauważalna. Jest ona takim przejściem między samogłoskami lub przedłużeniem ostatniej samogłoski (jeśli po ğ następuje spółgłoska). Na przykład, nasz wielokrotnie wałkowany prezydent Erdoğan – jego nazwisko czyta się Erdo’an (w przypadku tureckich samogłosek tylnych, tj. a,ı,o,u może nam się wtrącić tutaj ledwo zauważalne „h”, zauważyliście?). Inny przykład – Eğitim (szkolenie). Również czytamy go jako E’itim, z tym, że mamy tutaj do czynienia z tureckimi samogłoskami przednimi (e,i,ö,ü), i wtedy będzie nam się do wymowy leciutko wtrącać „j”.
Iı – y      (zwróćcie uwagę na to, że choć duża litera wygląda na nasze „Ii”, ale mała pisana jest już bez kropki na górze)
İi – i      (zauważcie, że duże tureckie „i” piszemy z kropką na górze)
Jj – ż
Öömiękkie o (znający niemiecki powinni to przeczytać jako o-umlaut). Najlepiej wymówić tę literę próbując powiedzieć „O”, ale z ustami wywiniętymi w trąbkę 😉
Şş – sz
Üümiękkie u (zasada z umlautem i ustami w trąbkę taka sama, jak w przypadku Ö).
Vv – w
Yy – j

Resztę liter czytamy tak samo, jak w naszym polskim alfabecie 🙂 Możecie się też osłuchać w jednej z dziecięcych piosenek LINK

 

Zapoznani z literkami? W takim razie zaczynamy! 😉

1) Cyfry i liczby:

1-90

Teraz zatrzymajmy się przy cyfrze „10” i zobaczmy, co potem następuje. Dziesięć jest w Turcji traktowane tak samo, jak 20,30,40, 80… Czyli nie ma tam dosłownego tłumaczenia końcówki „-naście”, tylko zapisujemy i mówimy to tak, jakbyśmy chcieli powiedzieć „dziesięć jeden”, „dziesięć dwa”, „dziesięć trzy”, itd… Zobaczcie!

10

A teraz przedstawiam Wam tłumaczenie tureckie liczb 20-90. Tutaj już sprawa wygląda prościej, bo liczby 22, czy 84 układamy na tej samej zasadzie, co tureckie 11, 12… Czyli dwadzieścia dwa przetłumaczymy jako yirmi iki, a osiemdziesiąt cztery jako seksen dört„.

 

20-90

No, i dotarliśmy do 100. Tutaj sprawa jest prosta. „Sto” tłumaczymy na turecki jako „yüz” (nie ma tutaj potrzeby dodawania „bir” przed „yüz„). Kiedy chcemy powiedzieć dwieście albo pięćset, po prostu dodajemy przed „yüz” cyfrę odpowiadającą ilości setkom. Tak jak na załączonym obrazku:

100-900

Powyższa zasada będzie się tyczyć również liczby tysiąc (tr. bin), milion (tr. milyon), czy miliard (tr. milyar).

1000 +

Zauważcie jednak, że w przypadku „miliona” i „miliarda” nawet, jeśli jest tylko jeden milion lub miliard, to dodajemy przed nimi „bir”, czyli „bir milyon” i „bir milyar”.

Jeśli chodzi o liczby „bardziej skomplikowane”, to kombinujemy je tak, jak po polsku, czyli, np:

125 – yüz yirmi beş
2018 –
iki bin onsekiz
555 555 –
beş yüz elli beş bin beş yüz elli beş 😉
82 450 999 –
seksen iki milyon dört yüz elli bin dokuz yüz doksan dokuz

 

2) Potrzebne pytania i odpowiedzi:

Warto sobie zanotować pytania i odpowiedzi, których będziecie używać będąc z maleństwem w sklepie lub takie, które możecie usłyszeć od ekspedientów.

a) Przywitanie/pożegnanie:

Merhaba! – najpopularniejsze przywitanie w Turcji. Może być używane zarówno wśród znajomych, jak i np. w sklepie.

Günaydın! – Dzień dobry! (rano)
İyi günler! – zwrot ten pełni dwie funkcje. Może to być Dzień dobry! mówione po południu jak i pożegnanie w stylu Miłego dnia!
İyi akşamlar! – tak jak poprzednio. Możecie powiedzieć Dobry wieczór! lub pożegnać się w stylu Miłego wieczoru! Zależy od kontekstu 😉

Görüşürüz!/Görüşmek üzere! – Na razie!/Do zobaczenia!
İyi geceler! – Dobranoc!
Hoşçakal! – uniwersalna forma pożegnania typu „Cześć!” „Do widzenia!”

Często możecie usłyszeć od sprzedawców lub właścicieli sklepu (i to nie jest lizusostwo!)
-Hoş geldin!
(Powitanie w stylu „Miło, że przyszłaś/przyszedłeś”)
W dobrym tonie jest odpowiedzieć:
-Hoş bulduk! (w dosłownym tłumaczeniu: Miło mi Cię było znaleźć!)

W dobrym tonie jest przywitać lub pożegnać (ale niekoniecznie oba od razu ;)) pracownika sklepowego słowami „Kolay gelsin!”. Oznacza to mniej-więcej „Miłej pracy!”, a w dosłownym tłumaczeniu: „Niech Ci łatwo przyjdzie!”.


b) Zwroty typowo sklepowe:

Evettak                               Hayır – nie

Çokbardzo (np. Çok güzel – bardzo piękny)

Ucuz – tani                           Pahalıdrogi 

Güzel – piękny                     Çirkin – brzydki 

Büyükduży                       Küçükmały

Pardon / AffedersinizPrzepraszam! (zwrócenie uwagi w tym przypadku)
Teşekkür ederim! / Teşekkürler! / Sağol!
wszystkie oznaczają „Dziękuję!”

 

Bana yardım eder misiniz?Czy mógł(a)by Pan(i) mi pomóc?
Yardımcı olabilir miyim? – Czy mogę w czymś pomóc?
Yardım ister misiniz? – Czy potrzebują Państwo pomocy?

…………………… nerede? – Gdzie jest………………… ?
(np. Dükkan nerede? – Gdzie jest sklep?)

……………………. ne kadar? – Ile kosztuje ……………………………… ?
(np. Şu yatak ne kadar? – Ile kosztuje to łóżko?)

 

…………………….. var mı? – Czy jest……………………… ?
(np. Devam sütü var mı? – Czy jest mleko modyfikowane?)

Na powyższe pytanie można odpowiedzieć:
– Evet, ………… var. – Tak, jest (dowolny artykuł).
Lub:
– Hayır, ……….. yok. – Nie, nie ma (dowolny artykuł).

 

I na koniec (ponieważ nie każdy lubi płacić gotówką):

Kartla ödeyebilir miyim? Czy mogę zapłacić kartą?

 

3) Kolory:

O kolorach warto wspomnieć. Dobrze jest określić, np. jakiego koloru koszulkę chcecie dla swojego maleństwa 😉

Kolory

 

Słownictwo tematyczne:

Ad. 4. Ubranka i buty:

Kıyafet – ubranie

Ceket – kurtka
Çorap(lar) – skarpetka (-ki)
Eldiven(ler) – rękawiczka (-ki)
Elbise – sukienka
Etek – spódnica
Gömlek – bluzka, koszula
Hırka – sweter (rozpinany)
Pantolon – spodnie
Şapka – czapka
Şort – szorty (krótkie spodenki)
Tişört – t-shirt (koszulka z krótkim rękawem)
Yağmurluk – kurtka przeciwdeszczowa
Yelek – kamizelka

 

Ubranka stricte dla niemowlaków:

Body (lub Çıtçıtlı Zıbın) – bodziak
İç-dış Zıbın – kaftanik
Kukuleta Şapka – czapka smerfetka
Patilki Alt – półśpiochy
Ribanalı Eldiven – rękawiczki niezdrapki

Uyku tulumu – śpioszek/pajac (ale często też śpiworek)

 

Ayakkabılar – buty
İlk Adım Ayakkabı – buty do nauki chodzenia (tzw. „pierwszego kroku”)
Sandalet – sandały
Crox Sandalet – „krokodyle”
Keten Ayakkabı – tenisówki, „płótniaczki”
Spor Ayakkabı – buty sportowe

Warto wiedzieć: Jeśli chcecie sprecyzować, że chodzi Wam o rzeczy dla noworodka (yenidoğan), niemowlęcia (bebek) lub dziecka (çocuk), warto dodać słówka z nawiasów przed konkretnym artykułem (najczęściej ubraniem).

Ad. 5 i 6. Produkty spożywcze:

Bebek maması – żywność niemowlęca
Kavanoz – słoiczek

Bal – miód
Bebek bisküvisi – ciasteczka dla niemowląt
Peynir – ser
Pirinç lapası – kaszka ryżowa
Sütlaç – mleczny kleik
Yumurta – jajko

Erişte – kluski (a na taki makaron dla dorosłych mówimy „makarna”)
Patates – ziemniaki
Pirinç – ryż
Tahıl – zboże

İÇECEKLER – NAPOJE 
Ayran – lekko-słony napój jogurtowy (niby niekoniecznie dla dzieci, ale warto wspomnieć)
Çay – herbata
Devam sütü – mleko modyfikowane
Malt içeceği – napój dla karmiących
Su – woda
Süt – mleko
Yoğurt – jogurt

ET – MIĘSO
Tavuk – kurczak (jedyne mięso w tureckich słoiczkach)
Hindi – indyk
Domuz eti – wieprzowina (tego raczej ciężko znaleźć 😉 )
Dana eti – wołowina
Balık – ryba
Somon – łosoś
Tavşan – królik
Koyun eti – baranina

Teraz przejdę do warzyw i owoców. Co by nie przedłużać niepotrzebnie wpisu, ograniczę słownictwo do artykułów najczęściej dawanych dzieciom lub takich, które można znaleźć w słoiczkach.

MEYVELER – OWOCE:
Ananas – ananas 🙂
Armut – gruszka
Çilek – truskawka
Elma – jabłko
Erik – śliwka
Frambuaz – malina
Kayısı – morela
Karpuz – arbuz
Kiraz – czereśnia
Limon – cytryna
Mandalina – mandarynka
Muz – banan

Portakal – pomarańcza
Şeftali – brzoskwinia
Üzüm – winogron
Yaban mersini – borówka, jagoda

SEBZELER – WARZYWA:
Balkabağ – dynia
Bezelye – groszek
Biber – papryka
Brokoli – brokuł
Domates – pomidor
Fasulye – fasola
Havuç – marchew
Kabak – cukinia
Karnıbahar – kalafior
Maydanoz – pietruszka
Pancar – burak (Burak jest popularnym imieniem w Turcji, tak samo jak Baran 🙂 )
Pırasa – por
Salatalık – ogórek
Soğan – cebula
Taze soğan – szczypiorek

WAŻNE: Jeśli zależy Wam (a zakładam, że większości tak) na tym, by produkty były bez cukru, warto zwracać uwagę na to, czy jest napisane na opakowaniu „şekersiz” (bez cukru) lub „(ilave) şeker içermez” (czyli nie zawiera dodatku cukru).

 

Ad. 8. Produkty higieniczne i apteczka:

HIGIENA:
Bez – pieluszka
Kullanımlık Bezleri – pieluchy wielorazowe
Mayo/Yüzme bezi – pieluszki do pływania
Bebek Eğitim Pantolonu – majtki treningowe
Islak mendil – chusteczki nawilżające
Bebek bakım örtüsü – podkład do przewijania

Pişik kremi – pielęgnacyjny krem dla niemowląt
Yağ – oliwka
Göğüs pedleri – wkładki laktacyjne
Havlu – ręcznik
Önlük – śliniak
Sabun – mydło
Duş jeli – żel pod prysznic
Şampuan – szampon
Güneş kremi – krem do opalania

Tırnak makası – obcinacz do paznokci
Diş fırçası – szczoteczka do zębów
Diş macunu – pasta do zębów

ECZANE – APTEKA:
A/B/C/D vitamin – witamina A/B/C/D
Burun Spreyi – sprej do nosa
Diş jeli – żel na ząbkowanie
Folik asit – kwas foliowy
Hamile testı – test ciążowy
İlaç – lek
Omega 3 yağ asiti – kwas omega 3
Sinek Kovucu Sprey – sprej przeciwko komarom
Yara bandı – plaster

 

I na koniec… Wyposażenie i akcesoria (w razie czego):


Karyola – łóżeczko
Beşik – kołyska
Nevresim takımı – komplet pościeli
Yastık – poduszka
Puset lub Bebek arabası – wózek
Oto koltuğu – fotelik dla niemowląt
Mama sandalyesi – krzesełko do karmienia
Bebek bezi değiştirme masası – przewijak
Lazımlık – nocnik

Oyuncak(lar) – zabawka(-ki)
Diş kaşıyıcı – gryzak
Çıngırak – grzechotka
Top – piłka
Kitap(lar) – książka(-ki)

Göğüs pompası – laktator
Biberon – butelka
Emzik – smoczek
Alıştırma bardağı – kubek-niekapek

 

Warto zapamiętać jeszcze jedno miejsce mając na uwadze opiekę nad dzieckiem:

Bebek bakım odası – pokój do opieki nad dzieckiem

 

Słownictwo tureckie było również wspominane w artykule Aktywna stambulska Mama… i Maluch 🙂 Warto do niego zajrzeć, jeśli lubicie aktywnie spędzać czas ze swoim maluchem również na wakacjach 😉

 

Jeśli macie jakieś pytania odnośnie słownictwa w Turcji, zapraszam do komentowania! W następnym artykule napiszę Wam o naszym weekendzie w Akçay 🙂

English

 

 

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s